วันจันทร์ที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2552

"_บทสรุปของความแตกต่าง_"


ต้นไม้ชีวิต



หยดหยาดฝนหล่นรินดังพิณพร้อง มธรุสกังวานก้องซ้องประสาน


เป็นบทเพลงแห่งป่ามาช้านาน แว่วขับขานดั่งสวรรค์แซ่ซ้องใจ


ไอร้อนย้อนคืนยังผืนป่า ฝนซาฟ้าสางทางเปียก


ธรรมชาติหวาดหวิวลิ่วเพลงเพรียก ขานเรียกแมกไม้ให้ผลิใบ


ก้านผลิใบให้ต้นจนล้นกิ่ง งามพริ้งวิ่งแทงยอดสอดช่อสวย


ใบเรียวเขียวอ่อนย้อนแทงทวย เป็นรูปพวยสวยแย้มแต้มป่าไพร


เติบใหญ่ใช้เวลามาเนิ่นนาน จนกิ่งก้านเนื้อประสานสมานแน่น


ทนทานก้านหยาบอาบเต็มแกน รากฝังแน่นแก่นกล้าท้าลมแรง



“กลอน ต้นไม้ชีวิต” จากบทกลอนจะเห็นถึงคุณประโยชน์ของต้นไม้และประโยชน์ของต้นไม้ ดังเช่น “รากฝังแน่น แก่นกล้า ท้าลมแรง” หมายความว่า ถ้าต้นไม้มีรากที่ฝังแน่นจะมีความแข็งแรงมาก ลมพัดแรงเท่าไรก็ไม่มีล้ม ดังที่ได้กล่าวในหัวข้อ “ความเหมือนที่แตกต่าง” ต้นไม้ก็มีส่วนทำให้เกิดภัยพิบัติน้ำป่าในครั้งนี้เพราะว่าต้นไม้นั้นถูกพวกชาวบ้านตัดทิ้งไปหมดด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ และเพราะความบกพร่องในการ ทำหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ป่าไม้ใน อ.ลับแล เมื่อเกิดความสูญเสียไปหมดทุกสิ่งทุกอย่าง ก็ต้องมีการแก้ไขปัญหา และป้องกัน ในทางกลับกัน เมื่อต้นไม้มีความสำคัญแล้วทามไมเราไม่หันมาปลูกต้นไม้แทนอันเดิมละ เพื่อเป็นการฟื้นฟูสภาพป่าไม้ กลุ่มผู้จัดทำจึงได้ร่วมแสดงความคิดเห็น โดยตั้งประเด็นขึ้น 2 ประเด็น ตามที่ท่าน รุ่งเรือง อิศรางกูล ณ อยุธยา รัฐมนตรีช่วยว่าที่การกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้อ้างถึงกรมชลประทานว่ามีโครงการแก้ไขปัญหาอุทกภัยที่จะเกิดขึ้นอีกครั้งโดยการฟื้นฟูสื่อต่างๆ และในอีกแง่หนึ่ง รศ.ดร.สัมพันธ์ สิงหราชวราพันธ์ ภาควิชาธรณีวิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวว่า วิธีการฟื้นฟูจะเป็นการลำบากและสิ้นเปลือง ท่านจึงกล่าวว่า การเฝ้าระวังและการหลีกเหลี้ยงจะเป็นการดีกว่า ทางกลุ่มผู้จัดทำตกลงกันว่าถ้าภัยพิบัติน้ำป่าไหลหลากจะเกิดขึ้นซ้ำอีก ควรมีการเฝ้าระวังและหลีกเลี่ยง ตามที่ รศ.ดร.สัมพันธ์ ได้กล่าวไว้ จะเป็นการดีกว่า การฟื้นฟูสิ่งต่างๆเช่นการปลูกป่าใหม่การสร้างทางระบายน้ำเป็นต้น ซึ่งมันจะกระทำได้ยาก อีกทั้งต้องใช้จ่ายงบประมาณที่สูงมาก ทั้งๆที่ชาวบ้านในบริเวณนั้นยังฟื้นฟูสภาพตัวเองยังไม่ได้ กลุ่มพวกเราคิดว่านำเอางบประมาณในส่วนนี้เป็นงบประมาณให้กับชาวบ้านตั้งเนื้อตั้งตัวไม่ดีกว่าหรือไง ซึงถ้าหากมีการฟื้นฟูสภาพป่าในตอนนั้นไม่ว่าจะเป็นการปลูกป่า การสร้างทางระบายน้ำ สร้างเขื่อนต่างๆ เป็นต้น แล้วเมื่อสร้างเสร็จ หากภัยพิบัติเกิดขึ้นอีกละอาจเกิดขึ้นมากกว่าเดิม สิ่งที่ฟื้นฟูขึ้นมาใหม่ก็เกิดการพังพินาศไปตามเดิม หาเราใช้วิธีป้องกันภัย แบบการเฝ้าระวังและการหลีกเลี่ยงมันจะต้องดีกว่าอย่างเห็นได้ชัด คือ ภัยพิบัติน้ำป่าในกรณีนี้จะเกิดขึ้นด้วยสาเหตุฝนที่ตกลงมาเป็นจำนวนมาก ติดต่อกัน 1-2 วัน แต่ถ้ามีการเฝ้าระวัง และการสังเกตความผิดปกติเราก็สามารถหลีกเลี่ยงได้ นอกจากนั้นทางกลุ่มของกระผมได้ช่วยกันให้ความคิดว่าควรจะใช้วิธีใดในการป้องกัน แล้วอีกทั้งยังช่วยกันบูรณาการ การเฝ้าระวังภัย ตัวเองแบบง่ายๆ อีกด้วยคือ
1. สัญญาณการเปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติ
2. ระบบเครือข่ายการเฝ้าระวัง


สัญญาณการเปลี่ยนแปลงทางธรรมชาติ
โดยสังเกตุจาก
1. มีฝนตกหนักติดต่อกันเป็นเวลานาน (มากกว่า 1000 มม. ต่อวัน หรือตกนานกว่า 6 ชม.) อาจทำได้โดยวิธีการแบบง่าย (อ้างอิงมาจาก ข้อมูลของกรมอุตุนิยมวิทยา)
1.1 หาอาสาสมัครวัดน้ำฝนประจำหมู่บ้าน
1.2 ประยุกต์เครื่องวัดปริมาณฝนอย่างง่าย โดยใช้แก้วน้ำใสทรงกระบอก ก้นแก้วเรียบ หรืออาจจะเป็นกระบอกตวงก็ได้
1.3 สร้างฐานรองรับแก้วน้ำสูงจากพื้นประมาณ 1 เมตร และต้องไม่เอียง ณ พื้นที่โล่ง หรือสนาม หรือจุดที่รับน้ำฝนจากท้องฟ้าโดยตรง ไม่มีการกระเด็นหรือหยดจากแหล่งอื่น
1.4 เมื่อมีฝนตก อาสาสมัครนำแก้วน้ำที่เตรียมไว้ในข้อ 1.2 ไปวางไว้บนฐานในข้อ โดยอาจมีหลายจุดวัด หากมีตำแหน่งและอาสาสมัครเพียงพอ
1.5 เมื่อฝนหยุดตก อาสาสมัครนำไม้บรรทัดหรือเครื่องมือที่มีลักษณะเหมือนกันไปวัดเทียบความสูงของน้ำในแก้ว วัดเป็นหน่วยมิลลิเมตร แล้วจดบันทึกไว้ กรณีฝนตกติดต่อกันน้ำจะเต็มแก้วให้วัดแล้วบันทึกไว้พร้อมเทน้ำทิ้งแล้ววางรับน้ำฝนต่อ ทำต่อไปเรื่อยจนกว่าฝนจะหยุดตก (ควรวัดทันทีหลังฝนหยุดตก ถึงแม้น้ำไม่เต็มแก้ว เพราะน้ำจะมีการระเหยทำให้คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง และวัดจากด้านนอกแก้ว)
1.6 การสรุปผล รวมปริมาณฝนในรอบ 24 ชั่วโมง (ตั้งแต่ 07.00 น. วันปัจจุบันถึง 07.00 น. วันรุ่งขึ้น) ถ้ามากกว่า 90 มิลลิเมตร ถือว่าฝนตกหนักมาก 35.1- 90 มิลลิเมตร ถือว่าฝนหนัก
2. ระดับน้ำในห้วยเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว สีของน้ำเปลี่ยนเป็นสีเดียวกับดินบนภูเขา
3. มีเสียงดังผิดปกติมาจากลำห้วย หรือภูเขา
4. สัตว์ป่าแตกตื่น
5. เกิดน้ำท่วมและเพิ่มระดับขึ้นอย่างรวดเร็ว



ระบบเครือข่ายการเฝ้าระวัง
ในการเฝ้าระวังเตือนภัยนั้นการติดต่อสื่อสารเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่ง และ ในการเตือนภัยธรรมชาตินั้นยิ่งมีการสื่อสารรวดเร็วมากเท่าใดความปลอดภัยก็ยิ่งมากขึ้นเท่านั้น ดั้งนั้นทางกลุ่มผมจึงคิดว่าการนำวิทยุสื่อสารมาใช้ในการติดต่อสื่อสารในการเตือนภัยมีประโยชน์มาก เนื่องจากสมาชิกในกลุ่มของผู้จัดทำบางคน มีความรู้ในเรื่องของการใช้วิทยุสื่อสาร จึงได้ออกความคิดเห็นกันว่าควรใช้วิธีการติดต่อสื่อสารของชาวบ้านผ่าน วิทยุสื่อสาร การใช้วิทยุสื่อสารสามารถติดต่อกันได้ตลอดเวลา และเป็นการติดต่อสื่อสารที่สามารถติดสื่อสารได้โดยตรง และรวดเร็ว จึงทำให้ชาวบ้านสามารถทราบข่าว และยังสามารถใช้ได้เมื่อเกิดภัยธรรมชาติ แม้กระทั่งไฟดับ หรือเครือข่ายโทรศัพท์ล่ม แต่วิทยุสื่อสารสามารถใช้งานได้ตลอด และเหมาะสำหรับในระยะ 5-10กิโลเมตร เช่น หมู่บ้าน ตำบล เป็นต้น ในทางปฏิบัติให้แต่ละหมู่จัดตั้งทีมอาสาสมัครแจ้งข่าว ให้อาสาสมัครนั้นใช้วิทยุสื่อสาร โดยอาจมีการจัดการอบรมการใช้วิทยุสื่อสาร และการสร้างระบบเครือข่ายก่อน พร้อมทั้งการให้ความรู้สำหรับประชาชนในการปฏิบัติตนข้างต้นด้วย เมื่อเกิดเหตุก็ให้อาสาสมัครหมู่บ้านที่เกิดเหตุแจ้งข่าววิทยุให้อาสาสมัครแต่ละคนทราบ จากนั้นก็เป็นหน้าที่ของอาสาสมัครที่ต้องกระจายข่าวให้คนภายในเครือข่ายของตนในทราบภายในเวลาที่เร็วที่สุด ซึ่งอาจจะประกาศไปตามเสียงตามสาย ภายในหมู่บ้าน หรือการส่ง sms ทางโทรศัพท์ ถ้าหากเหตุการณ์ยังไม่รุนแรงนัก อาสาสมัครอาจเข้าไปบอกถึงบ้านของชาวบ้านในเครือข่ายด้วยตัวเอง




จากรูปจะเป็นภาพ เป็นการยกการสร้างการเฝ้าระวัง โดยการใช้วิทยุสื่อสารในการเตือนภัย ตัวอย่าง ตำบล แม่พูล อ.ลับแล จ.อุตรดิตถ์ เมื่อเกิดฝนตกหนักมากจนถึงขั้นวิบัติบริเวณภูเขาที่ดาดว่าจะเกิดดินถล่ม อาสาสมัครที่อยู่ใกล้พื้นที่ (อาสา ก,ข,ค)ก็แจ้งวิทยุสื่อสารให้กับอาสาสมัครคนอื่นทราบ จากนั้นอาสาสมัครที่ทราบข่าวก็แจ้งให้ชาวบ้านในเครือข่ายที่สร้างไว้ โดยอาสาสมัครต้องสามารถบอกได้ว่าน้ำป่าจะไหลมาจากทางไหน แล้วต้องให้ชาวบ้านหนีไปทางไหน โดยสิ่งเหล่านี้ต้องมีการวางแผนไว้ก่อนแล้ว
และที่สำคัญที่สุดต้องมีการฝึกซ้อมและการวางแผนเตือนภัยเป็นระยะๆ เพื่อให้ชาวบ้านคุ้นเคยและเข้าใจในการปฏิบัติเมื่อเกิดเหตุการณ์ขึ้นอย่างตรงกัน และจัดสถานที่ที่ปลอดภัยเพื่อรวมชาวบ้านเมื่อเกิดเหตุการณ์ขึ้น

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น